Trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan na 1 januari 2018; wat verandert er?

Geplaatst op: 15-08-2017 18:14:00

Voor een huwelijk of een geregistreerd partnerschap dat na 1 januari a.s. wordt aangegaan, gaat een andere wettelijke regeling gelden dan nu het geval is met betrekking tot de omvang van de gemeenschap van goederen.

 


Kort gezegd: de omvang van gemeenschap van goederen wordt beperkt ten opzichte van de huidige regeling. Er dient als gevolg daarvan met meerdere vermogens rekening te worden gehouden tijdens het huwelijk. Om discussie bij bijvoorbeeld echtscheiding te voorkomen, dienen deze vermogens apart te worden bijgehouden.

 

De wettelijke regeling beoogt volgens de wetgever aan te sluiten bij de wensen van velen en lijkt op het eerste gezicht overzichtelijk, maar het maakt de uitvoering tijdens het huwelijk en de afwikkeling van huwelijksgoederengemeenschappen na ontbinding er niet makkelijker op en zal tot meer discussie kunnen leiden.

 

Voor een ieder is het van belang vooraf goed na te gaan of de wettelijke gevolgen van het huwelijk met betrekking tot het vermogen aansluiten bij de wensen. Repareren van afspraken na het aangaan van een huwelijk is over het algemeen gecompliceerder, tijdrovender en meestal duurder, bovendien gelden de nieuwe afspraken niet (altijd) ten opzichte van iedereen.

 

Een huwelijk voor 1 januari 2018 zonder huwelijksvoorwaarden

 

Indien u trouwt zonder voorafgaand aan het huwelijk huwelijksvoorwaarden op te stellen, dan heeft dat tot gevolg dat de wettelijke algehele gemeenschap van goederen ontstaat. Hetzelfde geldt voor het geval u een geregistreerd partnerschap aangaat zonder vooraf partnerschapsvoorwaarden op te stellen.

De wettelijke algehele gemeenschap van goederen omvat in beginsel uw gehele vermogen en al uw schulden en ieder is voor de onverdeelde helft gerechtigd tot die goederen. Dit staat tijdens het huwelijk overigens los van de vraag en regels wie over het vermogen kan beschikken.

Onder bepaalde voorwaarden blijven vermogen en schulden van een echtgenoot buiten de algehele gemeenschap van goederen. U moet dan bijvoorbeeld denken aan (i) vermogen dat u heeft geërfd en waarbij de erflater heeft bepaald dat dit vermogen niet tot een algehele gemeenschap van goederen kan behoren, of (ii) een schadevergoeding die u heeft ontvangen als gevolg van persoonlijk letsel na een ongeluk.

 

Wijzigingen

 

Op 1 januari 2018 zal er een wetswijziging in werking treden waardoor de algehele gemeenschap van goederen zal worden beperkt voor partners die na die datum in het huwelijk treden (de beperkte gemeenschap van goederen). Voor aangaan van een geregistreerd partnerschap geldt dezelfde wijziging.

De reden voor de wetswijziging is dat de beperkte gemeenschap van goederen beter aansluit bij de wensen van de meerderheid van echtgenoten die in het huwelijk treden.

De volgende bestanddelen zullen - in tegenstelling tot de huidige wettelijke algehele gemeenschap van goederen - (zonder verdere afspraken in huwelijksvoorwaarden) na 1 januari niet in de algehele gemeenschap van goederen vallen:

-        vermogen (en vruchten daarvan) opgebouwd voor het huwelijk;

-        (nabestaanden)pensioenrechten;

-        vermogen (en vruchten daarvan) verkregen door een schenking of op grond van het erfrecht, tenzij de schenker of erflater heeft bepaald dat dat vermogen en de vruchten daarvan wel tot de beperkte gemeenschap van goederen behoort (insluitingsclausule genoemd), 

 

maar tot de beperkte gemeenschap behoren wel:

 

-        voor het huwelijk opgebouwd vermogen en schulden die de partners al voor het huwelijk gezamenlijk hadden, ongeacht in welke verhouding, en

-        de schulden die zijn aangegaan ten behoeve van die gemeenschappelijke goederen.

 

Voorbeelden:

 

Indien u voor het huwelijk gezamenlijk een woning in eigendom heeft en een lening daarvoor heeft afgesloten, vallen zowel de woning als de leningsschuld in beperkte gemeenschap van goederen. Een lening die na het huwelijk wordt aangegaan voor de verbouwing van de woning valt ook in de beperkte gemeenschap van goederen.

Als u geld geschonken krijgt en daarmee een auto koopt, valt dit geschonken vermogen buiten de beperkte gemeenschap van goederen, tenzij de schenker heeft bepaald dat dit vermogen tot de beperkte gemeenschap van goederen behoort.

 

Gevolgen van de wetswijziging

 

Door de wetswijziging kunnen nu ook zonder huwelijksvoorwaarden en zonder dat voorwaarden aan geschonken of geërfd vermogen daartoe noodzaken meerdere 'soorten' vermogen ontstaan die, om discussie te voorkomen, tijdens het huwelijk goed geadministreerd moeten worden: (i) het vermogen van echtgenoot A, (ii) het vermogen van echtgenoot B, en (iii) vermogen dat tot de beperkte gemeenschap van goederen behoort.

 

Onderneming

 

Indien u of u partner voor het huwelijk een onderneming heeft en na 1 januari 2018 zonder huwelijksvoorwaarden in het huwelijk treedt, valt deze onderneming niet in de beperkte gemeenschap van goederen. De wet bepaalt echter dat aan de beperkte gemeenschap van goederen een redelijke vergoeding moet toekomen, voor zover dat niet op een andere manier plaatsvindt, van de opbrengsten die u geniet door gebruikmaking van uw "talenten". Hetzelfde geldt voor het geval u aandelen houdt in een rechtspersoon of vennootschap onder firma en u in belangrijke mate kunt beslissen over uitkering van winsten van de onderneming.

Dit zijn uiteraard heel open normen. In uw huwelijksvoorwaarden kunt u desgewenst aan de voormelde begrippen 'redelijke vergoeding' of 'belangrijke mate' zelf nadere invulling geven. In de parlementaire stukken bij de wetswijziging is ook uitdrukkelijk aan de orde gekomen dat het voor (beoogde) ondernemers ook na 1 januari 2018 van belang blijft huwelijksvoorwaarden op te stellen.

 

Wijzigingen met betrekking tot verhaal door (gemeenschaps)schuldeisers

 

Gevolgen voor gemeenschapsschulden

Voor onbetaalde schulden die tot de gemeenschap behoren (gemeenschapsschulden) kunnen ook de privé goederen van de echtgenoten worden uitgewonnen. Voordat een schuldeiser de privé goederen van een echtgenoot voor betaling van gemeenschapsschulden kan opeisen, heeft een echtgenoot het recht  gemeenschapsgoederen aan te wijzen die voldoende opbrengen om de schuld te voldoen.

Gevolgen voor privé schulden

Omgekeerd kan een schuldeiser van privé schulden zich op gemeenschapsgoederen verhalen. De opbrengst van deze gemeenschapsgoederen komt na 1 januari 2018 echter maar voor de helft aan die schuldeiser toe. De andere helft komt aan de partner toe die de schuld niet was aangegaan. Deze opbrengst valt daarna ook niet meer in de beperkte gemeenschap van goederen.

De partner die de schulden niet is aangegaan kan ook het gemeenschapsgoed dat schuldenaar wenst uit te winnen uit de gemeenschap overnemen tegen betaling van de helft van de waarde uit zijn privé vermogen. Na overname wordt het (voorheen) gemeenschapsgoed dan privé vermogen van de overnemer.

 

Geen wijzigingen voor huwelijken aangegaan voor 1 januari 2018.

 

Voor partners die voor 1 januari 2018 zijn gehuwd of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan verandert er niets aan de omvang van hun algehele gemeenschap van goederen of de verhaalsmogelijkheden voor schuldeisers. De wetswijziging waardoor de gemeenschap van goederen wordt beperkt en de beperking van verhaal en overnamerechten als hiervoor vermeld, heeft voor deze personen geen wijziging tot gevolg.

 

Conclusie

 

De wetswijziging zorgt voor een beperking van de gemeenschap van goederen, maar over het algemeen laat de wet grote ruimte over voor discussies tijdens het huwelijk en na met name ook na ontbinding van het huwelijk.

Indien u een (aanzienlijk) (familie)vermogen bezit en/of een onderneming drijft of dat in de toekomst wilt gaan doen, blijft het van groot belang (voorafgaand aan uw huwelijk) huwelijksvoorwaarden op te stellen en uw onderlinge afspraken in een notariële akte neer te leggen. Wij hebben de expertise en zijn er om u daarbij te begeleiden.